AVON, Gebze Deposunda çalışan 6 taşeron işçiyi 18 Mayıs 2016 günü işten çıkardı, bunun akabinde ise 19 Mayıs 2016 günü 2 taşeron işçiyi daha kendince haklı fesih yaparak tazminatsız bir şekilde işten çıkardı. 20 Mayıs’tan bu yana da bu işçiler gasp edilen haklarını aramak, haksızlığa başkaldırmak için AVON Gebze Deposu önünde direnişe geçti ve sadece kendi haklarını değil AVON Depoda çalışmakta olan arkadaşlarının da haklarının verilmesini, çalışma koşullarının iyileştirilmesini istiyorlar. Kendilerine yapılanların diğer işçilere yapılmamasını istiyorlar.
Aslında AVON’da olanlar taşeronluk adı altında meşrulaştıran kölelik düzenin, asgari ücret zammı yalanının, işçiye verilen(meyen) değerin, hak arayan işçiye duyulan nefretin bir hikâyesi. Sadece AVON’da işten çıkartılan bir işçinin değil, şu anda zor şartlarda çalışmakta olan milyonlarca işçinin hikâyesi. Bizler de bu hikâyeyi sizlere anlatmak, bu işin ve hayatımızın öznesi bir emekçiden aktarmak istedik:
Avon’da kaç yıldır çalışıyorsun?
10 yıl.
Peki, belirtildiği gibi 10 yıldır da asgari ücret mi alıyorsun?
Evet,
Bu süreçte maaşınızda hiç artış olmadı mı veya bu yılbaşında asgari ücrete yapılan zam sizi nasıl etkiledi?
Geçen yıl 6 aylık süreçte sipariş hazırlama biriminde çalışan arkadaşlara devamlı ve iyi performans vermeleri halinde ek ücret vermeye başladılar. 6 ay boyunca 250 TL gibi bir ek ücret verdiler ve asgari ücrete zam gelince onu da kaldırdılar.
Kaç kişi çalışıyor senin çalıştığın sipariş hazırlama biriminde?
Sayı olarak bilemiyorum ama. 60-70 kişi var. 2 vardiya olduğu için bu sayı değişebiliyor.
Kaç farklı birim var içeride?
Depo, etiket, sipariş hazırlama, iade bölümü ve bir de kontrol bölümü var.
Bunların hepsinde taşeron ve AVON’da kadrolu gözüken işçi çalışıyor mu?
Kadrolularda çalışıyor ve taşeronlarda var. Her birimde var. 10 yıldır da bu böyle.
Peki, siz 10 yıldır aynı taşeron firmasında mısın?
Bu yılbaşına kadar öyleydi ama firma isim değiştiriyordu sürekli. Ocak’ta da KLÜH firması ile anlaşıldı ve şu an onlar var.
Sence neden böyle bir değişiklik oldu?
Bilemiyorum. 28 Aralık 2015’ten beri KLÜH var.
AVON KLÜH’le anlaşmaya başladıktan sonra ne oldu, ne bitti?
Bize yeni sözleşme önerdiler ancak biz imzalamadık. Maaşlarımız da AVON tarafından yatırılmaya başlandı. Bankadan para çekerken öyle yazıyor.
Bu süreçte KLÜH firmasıyla bir görüşme yaptınız mı?
Onlar bize sözleşme dayatmaya çalıştılar ve biz de kabul etmedik. Başka da bir şey olmadı.
Ne farklıydı o sözleşmede eskisine göre?
Biz AVON’da çalışıyoruz ama o sözleşmeyi imzaladığınızda sizi il dışına gönderebiliyorlar ve KLÜH’ün hizmet verdiği başka bir firmada çalışabiliyorsunuz. Tamamen köle oluyorsunuz. 10 yıllık çalışansınız ama bize de 2 ay deneme süresi koymuşlar ve maaşlarda hiç bir değişiklik de yok.
İmzalamayınca nasıl bir tepki oldu size yönelik?
İmzalayın biz sizin haklarınızı koruyoruz, sizi güvence altına alacağız diyorlardı. Hatta biz kötü niyetli olsak sizi her türlü maddeden atarız dendi KLÜH tarafından.
Kaç kişi imzalamadı?
80’e yakın kişi imzalamamıştır. Yeni gelenler mecburen imzalıyor. Mesela sözleşmenin içinde mesai zorunluluğu da var.
Senle aynı işi yapan kadrolular olduğuna emin misin? Bu çünkü olmaması gereken bir durum.
Evet var.
Kaç kadrolu var?
60’a yakın kadrolu var.
Geçtiğimiz ay AVON’da kadrolu olarak çalışanların işten çıkartıldığını duymuştuk, neden olduğunu biliyor musunuz?
Küçülmeye gittiklerini söylediler. Tazminatlarını verdiler ve çıkardılar.
İşten çıkartılan işçiler tarafından bir tepki geldi mi?
Benim şefim çıkarıldı, 19 yıldır AVON’da çalışıyordu. Bildiğim kadarıyla şu an mahkemelikler.
AVON kadrosunda olan işçilerin atılma sürecinde siz de bir korku olmadı mı, atılmak gibi?
Her an olabilir diyorduk ama öyle bir korku da yoktu.
Ücretlere yönelik başka bir uygulama var mıdır, peki?
Şimdi performansa göre ücret uygulaması yeniden var.
Hep var mıydı bu performans?
Yeni yeni vermeye başladılar. Son dönemde çalışanların hatası artınca ve devamsızlık yapmaya başlayınca koydular.
Ne zaman başladı bu uygulama?
Bahsettiğim gibi asgari ücret zammından önce vardı, kaldırdılar, 2-3 ay önce de geri koydular.
Peki, başka sıkıntılar var mı, işyerinde?
Yemekler kötü ve lavabolar temiz değil. Çamaşır suyu dökülmüyor, pis içerisi sonuçta. Bir de kadın çalışan sayısı fazla ve sadece 2 adet lavabo var. Yemekler bazen karnımızı ağrıtıyor ve temiz değil.
Sizin bir üstünüz kim? Hiyerarşi nasıl iş yerinde?
Üstümüzde vardiya şefi var, 10’a yakın vardır. 2 tane de vardiya amiri var.
Biraz da senden, aldığın ödüllerden ve atılma döneminden konuşalım. Sen performans ödüllerini ne zaman aldın?
2015 yılı 1. çeyrekte aldım, en son ödülümü de yine 2015 yılına ait ödülümü de 31 Mart 2016’da aldım.
Ondan sonra da işten çıkartıldın?
Evet, 1 buçuk ay sonra işten çıkartıldım. Bir de öneri ödülüm var, o da 2016’da verildi.
Hiç bu süreçte hakkında tutanak oldu mu?
Hayır, 10 yıldır bir kere bile hakkımda böyle bir şey olmadı. Herkesle aram da çok iyidir.
Senin işten atılma sürecine geldiğimizde senden önce 6 teşeron işçinin çıkarıldığını söyledin…
Evet, onlar İzmit Bölgesinden geliyordu. Onlara verilen servisi kaldırıyoruz diye işten çıkardılar. Çoğunluğu da 6 ayını doldurmamıştı.
6 ayını dolduran yok mu hiç?
8 aylık bir arkadaş var. Onu şu anda geri çağırmışlar işe.
Ama servis yok nasıl geri alabiliyorlar?
Ona yol parası vermişler. Demek ki diğerleri de alabilirmiş.
Peki, sence servisi neden kaldırıyorlar?
Bence bunu AVON’a veya vardiya amirlerine sorun. Herkes her şeyin ne olduğunu iyi biliyor.
Sen de aynı gün mü işten çıkartıldın bu arkadaşlarla?
Bir gün sonra, 19 Mayıs’ta resmi tatil gününde çıkartıldım. Buradaki personel sorumlusu beni aradı, resmi tatil günü.
Tekrar diğer 6 kişinin işten atılma sürecine dönersek, onlar senden bir gün önce çıkartıldı ve onlara aynı gün çıkış belgeleri verilmek istendi, öyle mi?
Evet. Ama o gün imzalamak istemediler. Hatta bana sordular, Eylem Abla ne yapabiliriz diye. Ben avukatlara sordum, arkadaşlara tavsiyede bulundum. Zaten ertesi gün de taciz edilir bir şekilde işten çıkartıldım. Buradaki personel sorumlusu beni aradı, resmi tatil günü.
Ne dedi?
Ahmet Azak’ın (KLÜH Bölge Sorumlusu) ofisine gitmemi söyledi ve ben de neden gitmem gerektiğini sordum. İşe gelmeyeceksin, yarın oraya gideceksin, dedi. Ben de gitmiyorum, kendisi görüşecekse gelir AVON’a sorun neyse görüşürüz, dedim.
Senle beraber işten atılan Akın’a da mı aynısı yapıldı?
Akın’ı da aynı gün arıyorlar. Yine onu da KLÜH’e çağırıyorlar.
Akın gitti mi?
Akın Abi gitti. O 20 Mayıs’ta gitti. Akın Abi’ye 25/2 maddesini gerekçe göstererek işten çıkardıklarını söylüyorlar.
O madde ne anlama geliyor?
O da şeflere itaatsizlik, karşı gelme, verilen işi yerine getirmeme.
Akın’ın herhangi bir tutanağı var mıydı bu konu hakkında?
Onun da tutanağı yok. O da 5 yıldır çalışıyor.
Tazminatsız atılıyorsunuz değil mi?
Evet.
Sonra ne yaptın?
20 Mayıs Cuma günü sabah geldim fabrikaya. Çünkü ben şeflerle konuştum, durumu anlattım. Şeflerim bana işe geleceksin, iş başı yapacaksın dediler. Ben geldim buraya ve güvenlik noktasında almadılar beni.
Sizi durdurdular ve giremezsin dediler. Tek başına mıydın?
Hayır, kardeşimle beraber geldim. Bana giremezsin Eylem dendi. Sebebini sordum öyle olması gerektiğini söylediler. Sonrasında da şeflerimden birinin ya da personel sorumlusunu çağrılmasını istedim. Tamam, dedi. Personel sorumlusu geldi. Hatta o gün de işe başlayan 5 tane arkadaş vardı.
Anlamadım. İşe yeni birilerini mi almışlar?
Evet. Ben çıkartıldım, 5 kişi işe başlamış.
Peki, sonra?
Ben personel sorumlusundan çıkış belgemi istedim. İŞKUR’a vermem gerekiyor ki işsizlik maaşına başvurayım. Bana veremem dedi. Ahmet Bey (KLÜH personel sorumlusu) verecek çıkışınızı, dedi. Ben de vermek zorunda olduğunu belirttim. Hayır, ben bu işlerle ilgilenmiyorum dedi. Ben de ister istemez herkesin ki veriliyorken benim ki niye böyle oluyor diye sordum.
Devamında personel sorumlusu birden bana “Nerelisin” diye sordu.
Gerçekten bu soruyu sordu mu?
Evet. Memleketimi sordu. Nedeni sordum, meraktan olduğunu söyledi bana.
Yazmıyor mu senin evraklarında? Sonuçta personel sorumlusunun öğrenebileceği bir şey.
Zaten yazıyor. O bilmeyecek de kim bilecek. Neden kardeşinle geldin, niye tek gelmiyorsun diye sorular sormaya devam etti ben de beni neden çıkardıklarını sordum.
Ne cevap verdi?
Bilmiyorum diyorlar. Bana performans diyemezsiniz, yılın en iyi elemanı seçtiğiniz insanı çıkaramazsanız, bir uyarım bile yok dedim.
Yine bilmiyorum dendi. O zaman ben de Çalışma bakanlığına başvuracağımı ve 170’i arayacağımı söyledim. Siz kendi haklarınızı ararken biz de kendi haklarımızı arayacağız dedi. Ben de 170’i aradım ve ihtarname çekmen gerektiğini söylendi.
Sen de ihtarname çektin…
İhtarname çektim ben de, haklarımı talep eden. 3 gün için de bir cevap verilmesini istedik ama ona rağmen hala cevap alamadık. Dava açacağız, büyük ihtimalle de kazanacağım. Ama çözüm benim davayı kazanmam değil. 10 yıldır emek verdiğim bir yerde muhatap alınmadan işten atılmam. Diğer arkadaşlarıma da aynı şeyleri yapabilecek olmaları. Mesela şu an işe alımlar oluyor ve içeride çalışan arkadaşlarımın da bir iş garantisi yok. Mahkeme 1 yıl, 2 yıl sürebilir dendi. Ne yapacağız biz o sürede?
AVON kadınlar için “Siz bizim için değerlisiniz” diyor, sen ne düşünüyorsun?
AVON’da çalışan kadınlar değerli değil. Eğer değerli olsaydık, 10 yıldır asgari ücretle çalışıyor olmazdık ama benim yeni girenle farkım yok. Çünkü yeni gelenler işi çok bilmez, sen biliyorsun her şeyi sen yönetiyorsun. Bayramlar geldiğinde sana bir parfüm verir, bir çikolata verir, bitti. Sen bu kadar değerlisin.
Depoda daha çok kadın arkadaşlar çalışıyor ve bunların çoğunluğu da muhtemelen evlidir. Onların mesai saatleri, ağırlık kaldırıp indirmeleri vb. nasıl bir hayatları var?
Size en basitinden şunu söyleyeyim. Bir arkadaşı istemeye geleceklerdi, Cumartesi günü mesaisi vardı ve gelecek kişileri erteledi, izin alamadı. Kampanya dönemi yoğun oluyor ve izin veremiyorlarmış. Mesela arkadaşın biri de evlilik, düğün öncesi gitti izin istedi evlilik hazırlıkları için. İzin verilirken zorluk çıkardılar ve bu sonuçta yasal hakkı.
Çocukları olan kadınlar çocuk bakımlarını nasıl hallediyorlar?
Vallahi çocuk bakımı Allah’a emanet. 10 saat çalıştığında zaten kadınlar eve gidince, çocuklara mı baksın, yemek mi yapsın, kendine mi baksın? Nasıl hallettiklerini ben bile bilmiyorum, ağlayarak işten çıkanlar oluyordu.
Pekii bu kadınların genelde eşleri de mi fabrikada çalışıyor?
Genelde evet. Biri gündüz biri de gece vardiyasına gidiyor ve hemen hemen birbirlerini görmüyorlar. Haftada bir kere görüşüyorlar.
Teşekkür ederiz.
